Dilimizin Ulu Səsi Dədə Qurqud Abidəsi - Elnarə Nadirqızı Ələkbərova

4813
0
2014/12/15
سس لرین سایی 1
سس وئرمه نین سونوجو 7

Türkoloji ədəbiyyatda «oğuz» etnoniminin mənşəyi ilə bağlı müxtəlif fikirlər mövcuddur. Bu mənada ilk cəhdlər İ.N.Berezin, bir qədər sonra isə P.Pellio tərəfindən edilmişdir. Hər iki tədqiqatçı onu oğuz ~ uğuz «inoyin ilk südü - ağız» mə¬nasında izah etmişdir.A.N.Bernştam,D.Sinor, L.Bazen isə oğuz sözünü öküz totemi ilə əlaqələndirmiş,onun ögüz ~ höküz> ôgüz'-o yuz şəklində formalaşdığını göstarmişlor'.

N.A.Baskakovun fikrincə, oğuz termini il (<<fikirləşmək, düşünmok») və Qg (ofikir, düşüncə») kökünə - )lUz/ giiz, -uz/-üz şəkilçisinin qoşulması nəticəsində düzələrək «müdrik» mənasını ifadə edir-ıMacar alimi Y.Nemet bu sözün ok(<<qəbilə, boy») və -uz/z( cəm ədatı) hissələrindən ibarət olub, «boylan> mənasında işləndiyini açıqlamışdır. Oğuz elinin boz-ox və üç-ox kimi iki qola ayrılmasını əsas götürən F.sümər də Y.Nemetlə razılaş¬mışdır '. Prof.E.Əzizov isə bunu bir qədər fərqli izah etmişdür: oğuz - «iki qəbilə (tayfa)»:'.

Oğuz termini «oxlan>(L.Ligeti), «buynuz»(A.Budverq), oyrot etnoniminin variantı(Q.Ramstedt)5,«ilk insan, ilk oğul, ilk nəsil»6 mənalarında da təqdim olunmuşdur.

یازیچی لار:
یایین لایان:
Nurlan
یایین ایلی:
2007 (میلادی)
صحیفه لر:
166
فورمات:
PDF Document
مؤحتوانین دیلی:
Azərbaycan Türkcəsi

 سایین اوخوجولار!
توروز سیته سی بیر کولتورل اوجاق اولا‌راق دیلچی‌لیکله باغلی قونولاردان دانیشیر. بو سیته دیلچی‌لیکله باغلی دیرلی بیلگی‌لر وئرمکده‌دیر. دیلیمیزین تاریخی و ائتیمولوژی‌سی ساحه‌سینده چالیشان بو سیته، سؤزلرین کؤکو و ائتیمولوژی‌سی حاقیندا، باشقا سیته‌لردن دییشیک اولا‌راق، ائیلمله(فعل) باغلی آنلام‌لارین آچیقلاییر.
سیته‌میزده دیلچی‌لیکله باغلی بیر چوخ کیتاب، سؤزلوک، یازی‌لار الده ائدیب اوخویابیلرسینیز. اوموروق کی بو سیته، سیز دیرلی، سایین اوخوجولار یاردیمییلا، دیلچی‌لیک قول‌لاری‌نین گلیشمه‌سی، یوکسلیشی یولوندا بیر آددیم گؤتوربیلسین.
بئی هادی (h.beyhadi@gmail.com)
تبریز